Nükleer bir saldırıda ne yapmalı? - 2

"Gündelik imkanlarla radyasyondan tamamen kurtulmak imkansız olsa da radyasyonu tolere edilebilir bir seviyeye düşürmek mümkündür"


                                                   [Bu yazı, ABD Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA) tarafından hazırlanan  Planning Guidance for Response to a Nuclear Detonation kılavuzu ve WikiHow sitesinde yayınlanan How to Survive a Nuclear Attack yazısından derlenmiştir.]


2. Eli kulağında bir nükleer saldırı ve sonrası için

2.1. Hemen sığınacak bir yer bulun. Yakın bir nükleer saldırının işareti, derinleşen bir krizin jeopolitik uyarı işaretlerinin yanı sıra bir alarm veya uyarı, bunlar da olmazsa nükleer patlamanın kendisi olacaktır. Patlama sonucu ortaya çıkan parlak ışık, sıfır noktasından onlarca kilometre uzakta görülebilir. Patlama alanında (veya sıfır noktasında), çok çok iyi bir koruma sağlayan bir sığınakta değilseniz, hayatta kalma şansınız neredeyse yoktur. Patlama alanının birkaç kilometre uzağındaysanız, ısı dalgasının size ulaşması yaklaşık 10-15 saniye, şok dalgasının ulaşması yaklaşık 20-30 saniye alacaktır. Hiçbir koşulda ateş topuna doğrudan bakmamalısınız. Bu, çok uzak mesafelerde dahi geçici körlüğe neden olabilir. Son tahlilde, nükleer bir bombanın etkisi, bomba boyutuna, hangi yükseklikte patlatıldığına ve hatta patlama anındaki hava şartlarına bağlı olarak oldukça değişkendir. 

Sığınak bulamazsanız, yakınınızda çukur bir alan bulun ve cildinizi mümkün olduğunca az açıkta bırakacak şekilde yüz üstü yatın. Patlama, sıfır noktasından 8 kilometre kadar uzakta bile 3. derece termal yanıklara neden olabilir, 32 kilometrede mesafede bile ısı cildinizi yakabilir. Rüzgarın hızı saatte yaklaşık 960 kilometreye kadar ulaşacak ve açık alanlardaki her şeyi yerle bir edecektir.

Daha güvenilir bir seçeneğiniz yoksa, patlama ve yüksek ısıdan ciddi bir hasar görmeyeceğine emin olabildiğiniz kapalı mekanlara girin. Bu, en azından radyasyona karşı bir miktar koruma sağlayacaktır. Bunun geçerli bir seçenek olup olmayacağı, binanın yapısına ve bir nükleer saldırının muhtemel sıfır noktasına ne kadar yakın olduğuna bağlıdır. Pencerelerden uzak durun, tercihen penceresiz bir odada kalın; bina önemli bir hasar görmese bile, nükleer patlama oldukça uzak mesafelerdeki pencereleri patlatacaktır. Örneğin, Rusya'daki Novaya Zemlya takımadalarındaki nükleer denemenin Finlandiya ve İsveç'teki pencereleri patlattığı biliniyor. 

Etrafınızda yanıcı, kolay alev alabilir maddeler olmadığından emin olun.


2.2. Radyasyona maruz kalmanın ölümle sonuçlanabileceğini unutmayın.


İlk (patlama anındaki) radyasyon. Bu, patlama anında açığa çıkan radyasyondur ve kısa ömürlüdür ve kısa mesafelerde etkilidir. 

Kalıntı radyasyon. Radyoaktif serpinti olarak bilinir. Nükleer bomba yüzeyde patlarsa (havada değil de yerde patlarsa) veya oluşturduğu ateş topu yeryüzüne vurursa, büyük miktarda serpinti meydana gelir. Atmosfere yolladığı toz ve moloz parçaları, yeryüzüne tehlikeli miktarda radyasyonla birlikte iner. Serpinti, ölümcül ve aşırı sıcak olabilen, 'kara yağmur' denilen, siyah bir is şeklinde olabilir. Serpinti temas ettiği her şeye radyasyon bulaştıracaktır.

Patlamadan ve ilk radyasyondan kurtulduktan sonra (ya da kurtulduğunuzu sandığınızda; radyasyon belirtilerinin bir kuluçka dönemi vardır) nükleer serpintiye karşı önlem almalısınız.

2.3. Radyasyon ışınları hakkında bilgi edinin. Devam etmeden önce üç farklı ışın (parçacık) türünden biraz bahsetmeliyiz:

Alfa ışınları: Bunlar en zayıf ve bir nükleer saldırıda neredeyse tehdit oluşturmayan ışınlardır. Alfa parçacıkları, atmosfer tarafından emilmeden önce havada sadece birkaç santim ilerleyebilirler. Temas durumunda çok küçük bir tehdit oluşturular ancak, yutulur veya solunursa ölümcül olurlar. Standart kıyafetler Alfa parçacıklarından korunmanız için yeterli olacaktır.

Beta ışınları: Bunlar Alfa ışınlarından daha hızlıdır ve daha nüfuz edicidir. Atmosferde emilmeden önce 10 metreye kadar ilerleyebilirler. Uzun süre devam etmedikçe Beta ışınlarına maruz kalma ölümcül değildir. Ağrılı güneş yanığına benzeyen "Beta yanıkları"na neden olabilir. Bununla birlikte, gözlerin uzun süre Beta ışınlarına maruz kalmaları tehlikelidir. Bu tür ışınların da yutulması veya solunması zararlıdır. Standart kıyafetler Beta yanıklarını önlemeye yardımcı olacaktır.

Gama ışınları: Gama ışınları en tehlikeli olanlardır. Havada yaklaşık bir kilometre gidebilirler ve neredeyse her tür korumaya rağmen nüfuz edebilirler. Dolayısıyla gama ışınları, cilde temas halinde dahi, iç organlara ciddi zarar verebilirler. 

Gamma ışınlarına 5 dakikadan fazla maruz kalmamaya çalışın. Nükleer serpinti bölgesindeki nüfusun Gama ışınlarına karşı korunması, can kayıplarının artmasını önlemek için, nükleer patlamayı takip eden ilk saat içinde yapılabilecek belki de en etkili eylemdir. 

2.4. Bulabildiğin her şeyi duvarlara yaslayarak sığındığın yeri güçlendir. 

Profesyonel olmayan, temel seviyede gündelik imkanlarla radyasyondan tamamen kurtulmak imkansızdır ancak radyasyonu tolere edilebilir bir seviyeye düşürmek mümkündür. 

Siper gibi çukur bir alandaysanız üzerini yakınınızdaki bir malzemeyle kapatın. Bu koruma Gama ışınlarını durdurmayacak olsa da radyasyonlu toz ve moloz parçalarının üstünüze düşmesini engelleyecektir.


Radyasyon nüfuzunu 1000'de 1 oranında azaltan miktarlarıyla bazı maddeler şunlardır: 



Çelik: 21 cm 

Kaya: 70-100 cm 

Beton: 66 cm 

Ahşap: 2,6 m

Toprak: 1 m 

Buz: 2 m 

Kar: 6 m 

2.5. Sığınağınızda en az 200 saat (8-9 gün) kalacak şekilde planlamanızı yapın. Hiçbir koşulda sığındığınız yeri ilk 48 saat içinde terk etmemelisiniz. Bunun nedeni, nükleer patlamayla oluşan "fisyon ürünler"den kaçınmaktır. Bunların en ölümcül olanı radyoaktif iyottur. Neyse ki, radyo-iyotun sekiz günlük nispeten kısa bir yarılanma süresi (yarısının daha güvenli izotoplara dönüşmesi için geçen süre) vardır. 8-9 gün sonra bile hala çok miktarda radyo-iyot olacağını aklınızda tutun ve cildinizi açıkta bırakmayacak şekilde giyinin.

Fisyon ürünler, canlılar tarafından absorbe edilir ve nüfuz ettikleri gıda ürünlerini 10 yıllarca tehlikeli hale getirebilirler. Rüzgar fisyon ürünleri binlerce kilometre uzağa taşıyabilir. Uzak bir bölgede güvende olduğunuzu düşünüyorsanız bilin ki güvende değilsiniz.

Belirlediğiniz bir hedefe yapılacak bir nükleer saldırının tahmini sonuçlarını görmek için tıklayın


Son Çeviriler