ABD ve Çin Tukidides Tuzağı'ndan kaçabilir mi? - Graham Allison

"Çin-ABD savaşını konu alan bir film yapılsa savaşa giden süreçte ABD başkanlığı için Trump'tan daha iyi bir karakter bulunamaz."



Belfer Center / 30.05.2017

Çin ve ABD iki tarafın da istemediği bir savaşa doğru gidiyor. Sebep Tukidides Tuzağı, yükselen bir güç hakim olan bir güce meydan okuduğunda ortaya çıkan ölümcül bir yapısal gerginlik hali. Bu fenomen tarihin kendisi kadar eski. Tarihçi Tukidides, antik Yunan'ı harap eden Peloponez Savaşı hakkında şunları söyledi: "Atina'nın yükselişi ve bunun Sparta'ya verdiği korku savaşı kaçınılmaz hale getirdi." Son 500 yılda bu koşullar 16 kez ortaya çıktı ve 12'si savaşla sonuçlandı.



Bugün, durdurulamaz bir Çin, yerinden oynamayan bir ABD'ye yaklaşırken hem Şi Cinping hem de Donald Trump ülkelerini "tekrar harika" hale getireceğini söylüyor. 17'nci durum zorlu görünmekte. Çin hırslarında geri adım atmadıkça veya Washington Pasifik'te iki numara olmayı kabul etmedikçe bir ticari anlaşmazlık, siber saldırı veya deniz kazası çok geçmeden bir topyekün savaşa dönüşebilir.

Harvardlı akademisyen Graham Allison Savaşa Mahkum kitabında Tukidides Tuzağı'nın 21. yüzyılda ABD-Çin ilişkilerini anlamak neden en iyi model olduğunu açıklıyor. Oldukça ilginç tarihi paralellikler ve savaş senaryolarıyla Savaşa Mahkum, "düşünülemez" olana ne kadar yakın olduğumuzu gösteriyor.

Allison savaşın kaçınılmaz olmadığını vurguluyor. Tukidides Tuzağı'ndan kaçmak sadece teorik bir olasılık değil. 3'ü yirminci yüzyıldan toplam 16 durumun dördünde, yaratıcı devlet idareleri savaşı önledi.

Washington ve Pekin günümüzün tehlikeli sığlıklarında devlet gemilerini yürütebilir mi? Tarihin verdiği dersleri öğrenir ve uygularlarsa, evet.

Hollywood, Çin-ABD savaşını konu alan bir film yapıyor olsa savaşa giden süreçte ABD liderliği için Donald Trump'tan daha iyi bir karakter bulamazdı."Önce Çin'i suçlama" konusundaki ısrarı, gişe rekorları kıracak bir finali işaret ediyor. Washington ve Pekin, İngiltere ve Almanya'nın bir asır önce trajik ayak izlerini mi takip edecek, yoksa Sovyetler Birliği'nin meydan okumasına karşı ABD'nin yürüttüğü Soğuk Savaş stratejisinde olduğu gibi savaştan kaçınmanın bir yolunu bulacaklar mı?

tercumeodasi.org







Son Çeviriler