&&&

Diğer salgınlarla karşılaştırıldığında koronavirüs - FutureLearn


FutureLearn / 10.03.2020

1 Aralık 2019'daki ilk koronavirüs vakasından bu yana, 65'in üzerinde ülkede 100.000'den fazla vaka tespit edildi.

Domuz gribi, kuş gribi ve SARS dahil olmak üzere son on yılda veya daha önce meydana gelen pandemileri hatırlayabilirsiniz, ancak koronavirüsü bunlarla kıyaslamak o kadar kolay olmayabilir.

Koronavirüsün bu pandemilerle ve küresel nüfusta büyük değişiklikler yapan tarihsel pandemilerle karşılaştırığımız kılavuzumuza bir göz atın:

Bu klavuz hazırlanırken, yeni koronavirüs veya COVID-19;

  • 41.000'i aktif vaka olan 100.000'den fazla insanı enfekte etti, 
  • 3.400 ölüm ve 55.000 iyileşme ile sonuçlandı
  • 65 ülke ülkeye görüldü
  • Vaka ölüm oranı küresel olarak %3,4
    Bu oran, konuma ve yaşa göre değişiriyor:
    - Wuhan, Çin'de % 2-4 (salgının merkez üssü)
    - 80 yaş üstü kişilerde % 14,8
    - 50-59 yaş arası kişilerde % 1,3
    - 40-49 yaş arası kişilerde % 0,4
    - 10-39 yaş arası kişilerde % 0,2


Koronavirüs ve mevsimsel grip (İnfluenza) 

Mevsimsel grip dünya genelinde her yıl, tipik olarak Aralık ve Şubat ayları arasında gerçekleşir. Hastalığı hafif semptomlarla geçiren çoğu insan doktora gitmediği ve yetkililere bildirimi zorunlu olan bir hastalık olmadığı için yılda kaç vaka olduğunu tam olarak bilinmemektedir. Mevcut tahminler mevsimsel gripte ölüm oranının yaklaşık % 0,1 olduğu yönünde.

Her yıl 3-5 milyon şiddetli grip vakası olduğu ve dünya çapında yaklaşık 250.000-500.000 ölüme neden olduğu tahmin ediliyor. 

Gelişmiş ülkelerin çoğunda, ölümler genellikle 65 yaş üstü insanlarda görülür. Hamileler, 59 ayın altındaki çocuklar ve kronik rahatsızlıkları olan insanlar için tehlikelidir.

Yıllık aşı, gelişmiş ülkelerde bulaşmayı ve ciddi komplikasyonları azaltır.

Mevsimsel grip ile karşılaştırıldığında koronavirüs;
  • Daha düşük yaygınlığa sahiptir
  • Şimdiye kadar daha az ölüme neden olmuştur
  • Vaka ölüm oranı daha yüksektir
  • Aşısı yoktur.

Koronavirüs ve kuş gribi (H5N1 ve H7N9) 

En sonuncuları 2013 ve 2016 yıllarında olmak üzere birden fazla kuş gribi salgını görüldü. Bunlar genellikle 2 farklı virüs kaynaklıydı: H7N9 ve H5N1.

2016'daki H7N9 salgını, bildirilen tüm vakalarının üçte birini oluştursa da, bu klavuzdaki salgın/pandemilerle karşılaştırıldığında hala sınırlıydı. Laboratuvarda onaylanmış kuş gribi vakalarının toplam sayısı 1.233 oldu.

Hastalığın % 20-40 aralığında bir ölüm oranı vardır.

Ölüm oran çok yüksek olmakla birlikte, kişiden kişiye bulaşması sınırlıdır ve bu da ölümlerin sayısını azaltmıştır. Kuşlar her zaman hastalıktan ölmediği için takip edilmesi de zordur.

Kuş gribi ile karşılaştırıldığında koronavirüs;

  • Daha yaygındır
  • İnsandan insana temas yoluyla daha kolay yayılır
  • Daha düşük bir ölüm oranına sahiptir
  • Daha fazla sayıda ölümle sonuçlanmıştır
  • Salgın merkezinden daha uzağa taşınmıştır


Koronavirus ve Ebola 

2013'teki Ebola salgını Gine, Sierra Leone ve Libera başta olmak üzere 10 ülkede yoğunlaştı, % 40 seviyesinden ölüm oranı bu salgını ciddi bir endişe kaynağı haline getirdi.

2013 ve 2016 yılları arasında 28,646 şüpheli vaka görüldüğü ve 11,323 ölüm meydana geldiği açıklandı, ancak bu rakamların gerçekte daha yüksek olması muhtemel.

İlk salgından kurtulan insanlar, virüs uzun süre uykuda kalabileceğinden, aylar hatta yıllar sonra bile tekrar hastalanabilir.

Neyse ki, Aralık 2016'da bir aşı getirildi ve etkili olduğu kabul edilmektedir.

Ebola ile karşılaştırıldığında koronavirüs;
  • Daha yaygındır
  • Daha az ölümle sonuçlanmıştır
  • Daha düşüköülm oranına sahiptir
  • İyileşmeden sonra bilinen bir komplikasyonu yoktur
  • Etkili bir aşısı yoktur.

Koronavirüs ve deve gribi (MERS) 

Başlangıçta develerden bulaştığı tahmin edildiğinden bu isimle anılan MERS, ilk olarak yarasalar aracılığıyla insanlara bulaştı.

Ebola gibi, sınırlı sayıda ülkeyi etkiledi (27), ancak laboratuvarda onaylanmış 2,494 vakadan 858'inin ölümü, önlemler alınmazsa ciddi bir tehdit olduğunu gösterdi.

Deve gribi ile karşılaştırıldığında koronavirüs;

  • Dünya genelinde daha yaygındır
  • Daha fazla ölüme sebep olmuştur 
  • Daha düşük ölüm oranına sahiptir
  • İnsanlar arasında daha kolay yayılır.


Koronavirüs ve domuz gribi (H1N1)

Domuz gribi, 1918'de dünya nüfusunun % 1,7'sini yok eden griple aynı türdendi. Haziran 2009'da yeniden bir pandemi olarak ilan edildi ve dünya nüfusunun %11-21'i bu hastalığa yakalandı.

Neyse ki, ölüm oranı 1918 pandemisinden çok daha düşüktü; vakaların % 0,1-0,5'i yaşamını yitirdi. 18.500 ölümün H1N1 kaynaklı olduğu laboratuvarlarca onaylandı, ancak kimi tahminlere göre bu pandemi nedeniyle dünya çapında 151.700-575.400 kişi hayatını kaybetti.

Şiddetli vakaların % 50-80'ini hamileler, astım, diyabet ve kardiyovasküler hastalıkları olan kişiler oluşturdu.

Domuz gribi ile karşılaştırıldığında koronavirüs;

  • Daha az yaygındır
  • Daha az sayıda ölüme neden oldu
  • Ölüm oranı daha yüksektir
  • Daha uzun bir kuluçka süresine sahiptir
  • Genç yaştakileri daha az etkiler


Koronavirüs ve SARS (Şiddetli Akut Solunum Sendromu) 

2003 yılında yarasalardan insanlara bulaşan SARS, 774 ölüme sebep oldu. 17 ülkede 8.100 vaka görüldü ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından vaka ölüm oranı % 15 olarak açıklandı.

Şüpheli vakalar dahil edildiğinde bu oranı % 9,6'ya yakın olası muhtemeldir; 20-29 yaş arası insanlar için % 0,9 olan ölüm oranı, 70-79 yaş arası vakalarda % 28'e yükselmektedir. Koronavirüs gibi, SARS da tüm yaş gruplarında, erkeklerde daha şiddetli seyretmişti.

SARS ile karşılaştırıldığında koronavirüs;

  • Daha yaygındır
  • Denel olarak daha fazla ölümle sonuçlandı
  • Daha düşük bir ölüm oranına sahiptir
  • Benzer şekilde, ileri yaş gruplarında ölüm oranı daha yüksektir
  • Benzer şekilde, erkeklerde daha şiddetli seyreder


Koronovirüs ve Hong Kong gribi (H3N2)

Hong Kong grip salgını 13 Temmuz 1968'de ortaya çıktı 1969'a gelindiğinde dünya çapında 1-4 milyon ölüme neden oldu. 20. yüzyılın en büyük grip salgınlarından biriydi, ancak neyse ki 1918 salgından daha düşük bir ölüm oranına sahip olduğunda daha az ölüme neden oldu.

Öümlerin görece düşük sayıda olmasının nedeni, insanların 1957'deki benzer bir salgın nedeniyle bağışıklık geliştirmiş olması ve gelişen tıbbi bakım yöntemleri olabilir.

Hong Kong gribi  ile karşılaştırıldığında koronavirüs;
  • Daha düşük yaygınlığa sahiptir 
  • Daha az ölümle sonuçlandı
  • Ölüm orana daha yüksektir.

Koronavirüs ve İspanyol gribi (H1N1) 

1918'deki İspanyol gribi salgını, insanlık tarihinin en ölümcül hastalık olaylarından biriydi.

Pandeminin ilk yılında, ABD'deki ortalama yaşam beklentisi 12 yıl azaldı ve 24 hafta içinde, HIV/AIDS'in 24 yıl içinde sebep olduğu ölümlerden daha fazlasına neden oldu.

Salgın aslında İspanya'da ortaya çıkmadı. Almanya, İngiltere, ABD ve Fransa'da savaş zamanı uygulanan sansürle hastalık raporlarını hasır altı edildi, ancak İspanya'da bu yapılmadığı için komşularına kıyasla daha fazla vaka ve ölümle karşılaştığı görüntüsü oluştu.

Bu H1N1 virüsü nihayetinde 500 milyondan fazla insanı; o dönemdeki küresel nüfusun % 27'sini enfekte etti ve 40-50 milyon ölüme sebep oldu. (Bazı tahminler 100 milyon ölüme neden olduğu yönünde)

1920 yılı sonuna gelindiğinde, dünya nüfusun % 1,7'si bu hastalıktan öldü ve 20 ila 40 yaş arasındaki genç yetişkinlerde olağandışı yüksek bir ölüm oranına sahipti.

İspanyol gribi ile karşılaştırıldığında koronavirüs:

  • Daha az yaygındır
  • Daha az ölümle sonuçlandı
  • Benzer bir vaka ölüm oranına sahiptir
  • Daha ileri yaş grupları için daha tehlikelidir
  • 20-40 yaş arası insanlar için daha az tehlikelidir.


Koronavirüs ve Kara Veba (1327)

Avrupa nüfusunun Kara Veba'dan kurtulması 200 yıldan fazla sürdü, bazı bölgeleri 1327 öncesindeki nüfuslarına ancak 19. yüzyılda ulaştı.

Tahminler, bu salgının dünya nüfusunu % 25 oranında azalttığını, Avrupa nüfusunun % 30-60'ının ölümüne neden olduğu yönünde. 

Vaka sayısı ve ölüm oranının tahmin etmek zor olsa da, dünyanın en ölümcül salgınlarından biri olduğu açıktır.

Kara veba ile karşılaştırıldığında koronavirüs;
  • Daha az yaygındır
  • Daha az ölüme neden olmuştur
  • Muhtemelen daha düşük bir ölüm oranına sahiptir.

Koronavirüs ve soğuk algınlığı 

Soğuk algınlığı insanları etkileyen en yaygın hastalıktır. Ortalama bir yetişkin yılda 2-3 soğuk algınlığı geçirir ve ortalama bir çocukta aynı süre zarfında 6-8 kez görülebilir

Soğuk algınlığı ile ilişkili 200'den fazla virüs türü vardır, komplikasyonlar nadiren görülür ve ölümler çok sıra dışıdır; genellikle çok yaşlı, çok genç veya bağışıklığı baskılanmış kişilerde görülür.

Soğuk algınlığı ile karşılaştırıldığında koronavirüs;

  • Daha az yaygındır
  • Daha fazla ölüme sebep olmuştur
  • Ölüm oranı daha yüksektir
  • Çocukları etkileme olasılığı daha düşüktür.
Koronavirus pandemisi nasıl yavaşlatılır?

Koronavirüs pandemisinde hem hastalığa yakalanma ihtimalinizi hem de hastalanırsanız hastalığın yayılmasını azaltmak için adımlar atmak önemlidir.

DSÖ'nün tavsiyesi;
  • Ellerinizi sabun ve su ile sık sık yıkayın.
  • Öksüren veya hapşıran kişilerle aranızda en az 1 metre olsun
  • Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının.
  • Öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda ağzınızı kapatın
  • Ateş, öksürük ve nefes alma güçlüğünüz varsa doktora görünün 
  • Koronavirüsün yayıldığı bölgelerde bulunuyorsanız veya yakın zamanda buralarda bulunmuşsanız korunma önlemleri alın.

tercumeodasi.org
Blogger tarafından desteklenmektedir.